اعصاب سنج: مدتی پیش یکی از نمایندگان مجلس، مدعی شده بود که میان کمبود یا گرانی دارو؛ باید یک گزینه را انتخاب نماییم. اما، باید اظهار داشت که در وضعیت فعلی، بیماران با هر دو گزینه دست و پنجه نرم می کنند.
به گزارش اعصاب سنج به نقل از مهر، دارو به عنوان یک کالای استراتژیک تلقی می شود که نمی بایست وارد فاز «بحرانی» شود. این بحران، شامل «کمبود» و «گرانی» می شود، بطوریکه اگر هر دو فاز بحرانی با همدیگر و در یک زمان بروز کنند، می توانند بشدت بحران دارویی بیافزایند. از همین رو، نباید اجازه داد چنی شرایطی برای دارو رقم بخورد.
متاسفانه در وضعیت کنونی کشور، وضعیت دارو بسمت بحرانی شدن پیش می رود و این احساس در جامعه و در میان بیماران، بوجود آمده که دارو؛ هم گرفتار کمبود شده و هم گران است.
حالا کار به جایی رسیده که مجلس شورای اسلامی جهت بررسی کمبودها و گرانی دارو، تشکیل جلسه مجازی داده و مقرر است در این جلسه، وزیر بهداشت هم باشد و به حرف های نمایندگان گوش دهد و برای آنها؛ پاسخ قانع کننده داشته باشد. هرچند که روز گذشته شاهد تشکیل جلسه کمیته تدابیر ویژه دارویی در وزارت بهداشت بودیم.
در نشست کمیته تدابیر ویژه دارویی که با هدف هم افزایی و رفع چالش های جاری حوزه سلامت تشکیل شده بود، نمایندگان ارشد بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه، شرکت های هواپیمایی و کشتیرانی هم حضور داشتند تا گره های موجود در زنجیره تأمین و توزیع دارو و تجهیزات پزشکی با مشارکت دستگاه های ذی ربط بازگشایی شود.
در همین حال، اکبر عبداللهی اصل، مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، از ابلاغ دستورالعمل فوری مدیریت حوادث در زیرساخت های زنجیره تأمین دارو اطلاع داد و اظهار داشت: از شرکتها خواسته ایم در کوتاهترین زمان ممکن، گزارش اولیه شامل محل دقیق حادثه، ماهیت سانحه، وضعیت ایمنی سایت، برآورد خسارات و وضعیت تداوم یا توقف تولید را به اداره کل دارو ارسال نمایند تا بتوانیم تصمیم گیری بموقع داشته باشیم.
این در حالیست که سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ضمن اشاره به کمبود نزدیک به ۱۰۰۰ قلم دارو در کشور، اظهار داشت: در چنین شرایطی باید مدیریت مصرف دارو و ممانعت از تجویزهای غیرضروری به شکل جدی در دستور کار قرار گیرد.
وی اضافه کرد: وزارت بهداشت و سازمان های بیمه گر باید با اجرای راهنماهای بالینی و نظارت بر تجویز منطقی دارو، اقدامات مؤثر و عملیاتی انجام دهند و این مورد به یک مطالبه عمومی تبدیل گردد. بر همین اساس، قرار شد کمیته ای متشکل از وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو و سازمان های بیمه گر تشکیل گردد تا به شکل تخصصی به این مورد ورود کرده و طی سه ماه گزارشی از برنامه ریزی ها و اقدامات انجام شده در جهت بهینه سازی مصرف دارو به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس عرضه کند.
تاثیر گرانی شیشه و پلاستیک بر قیمت دارو
سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ضمن اشاره به شرایط بازار دارویی کشور، اظهار داشت: باتوجه به شرایط ناشی از جنگ، تحریمها و افزایش قیمت اقلامی همچون پلاستیک و شیشه که در تولید دارو، شیشه آمپول و شربت ها کاربرد دارند، قیمت تمام شده دارو افزایش پیدا کرده است و علاوه بر مواد اولیه و تغییرات قیمت ارز، این عوامل هم در «گرانی» دارو مؤثر بوده اند بخصوص در حوزه داروهای خارجی و داروهایی که مشابه تولید داخل دارند، اگر افزایش نرخها بموقع و منطقی اعمال نشود، تولید داخل با مشکل روبرو شده و صرفه اقتصادی خویش را از دست می دهد؛ بنابراین دولت ناچار خواهد شد با هزینه بالاتر نسبت به واردات اقدام نماید.
وی اضافه کرد: راهکار این مساله دفاع از افزایش قیمت های منطقی برای تولیدات داخلی و پوشش فوری این افزایش ها توسط بیمه ها است، تا هم تولیدکننده انگیزه موردنیاز برای ادامه تولید داشته باشد و هم فشار مضاعفی به مصرف کننده وارد نشود.
افزایش غیرمنطقی قیمت برخی داروها
حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از افزایش غیرمنطقی قیمت برخی اقلام دارویی، اظهار داشت: شرکت های دارویی باید شرایط کشور و وضعیت خاص ناشی از جنگ را در تصمیم گیری های خود لحاظ کنند و با نگاه عادی به بازار دارو، عمل نکنند.
وی با عنوان این مطلب که مردم در حوزه سلامت با مشکلات جدی مواجهند و قیمت داروها بشدت افزایش پیدا کرده است، اضافه کرد: این مساله بخصوص برای بیماران دچار سرطان و بیماریهای صعب العلاج بسیار نگران کننده است، چون که خیلی از این بیماران توان پرداخت هزینه های جدید را ندارند.
شهریاری ضمن اشاره به این که خیلی از بیمه ها بخصوص بیمه سلامت، عملا فاقد منابع درآمدی مستقل هستند و منابع آنها به طور عمده از محل اعتبارات دولتی تأمین می شود، اضافه کرد: بخشی از این منابع هم صرف هزینه های اجرایی، حقوق پرسنل و اداره سیستم می شود و در نهایت منابع محدودی برای دارو و درمان باقی می ماند.
رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، اخطار داد که ادامه این روند می تواند منجر به وخامت بیماری های مزمن و حتی به خطر افتادن جان بیماران شود.
گرانی بهتر از نبود دارو است!
احمد آریایی نژاد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از گرانی دارو برای بیماران، عنوان کرد: وزیر بهداشت بر این باور بودند که گران بودن یک دارو بهتر از نبود آن دارو است، اما ما باور داریم اگر دارو در دسترس باشد و مصرف آن صحیح، منطقی و به اندازه باشد، بهتر از هر دوی آنها است.
ریشه یابی کمبودهای دارویی
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتگو با خبرنگار مهر، با تاکید بر پویا بودن فرایند تأمین و کمبودهای دارویی، اظهار داشت: وضعیت تأمین و کمبود دارو یک شرایط ایستا نیست، بلکه فرآیندی دینامیک و لحظه ای است، به این معنا که ممکنست در یک زمان مشخص بعضی از داروها در لیست کمبود قرار داشته باشند و با ورود محموله های جدید بخشی از آنها رفع شود؛ اما همزمان برخی داروهای دیگر به سبب نوسانات زنجیره تأمین به فهرست اضافه گردند.
وی اضافه کرد: به همین دلیل، عرضه فهرست ثابت از داروهای کمیاب ممکن نیست و به طور معمول آخرین وضعیت دارویی در چارچوب گزارش های تخصصی برای مراجع تصمیم گیر و سیاست گذار کلان عرضه می شود تا مبنی بر آن اقدامات راهبردی صورت پذیرد؛ شهروندان هم برای دریافت اطلاعات دقیق و به روز و یافتن نزدیک ترین داروخانه دارای موجودی، می توانند از اپلیکیشن «تیتک» استفاده نمایند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو اشاره کرد: در رویارویی با کمبودهای جدی، تدابیری نظیر تخصیص ارز با اولویت ویژه، تسهیل واردات فوری، اصلاح قیمت گروه قابل توجهی از داروها در اوایل فروردین ماه و فعال سازی کارگروه های تخصصی شامل تأمین کالا، مالی و پایش بازار، برای مدیریت هوشمند و پایدار زنجیره تأمین دارو در دستور کار قرار دارد.
هاشمی اشاره کرد: ریشه اصلی کمبودهای فعلی، اختلال در انتقال ارز در ماه های گذشته، تأخیر در اصلاح بموقع نرخها و مشکلات نقدینگی شرکتها است. نوسانات قیمت ارز و افزایش هزینه های واردات مواد اولیه و تولید، فشار قابل توجهی به زنجیره تأمین دارو وارد کرده است. صدمه به برخی واحدهای تولیدی و شرکت های پخش در مناطق درگیر و اختلال در تأمین مواد اولیه پتروشیمی هم از عوامل تشدیدکننده بود، اما خوشبختانه تولید دارو در کشور متوقف نشد و با تدابیر اتخاذشده، تداوم آن حفظ شده است.
راهکارهای جایگزین استعلام دارو در زمان اختلال سامانه ها
وی در رابطه با اختلالات فنی سامانه ها اظهار داشت: این اختلالات به طور معمول موقت است و تیم فنی درحال رفع پایدار آن است. در زمان عدم دسترسی به سامانه ها، شهروندان می توانند از اپلیکیشن «تیتک» برای استعلام دارو و یافتن نزدیک ترین داروخانه دارای موجودی بهره گیرند. در وضعیت اضطراری، داروخانه های منتخب دولتی و بیمارستانی، کانال های مطمئن تأمین داروهای حیاتی هستند و پزشکان می توانند داروی جایگزین معادل تجویز نمایند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در آخر تاکید کرد: حتی کمبود یک قلم دارو هم مطلوب ما نیست و تمام کوشش های ما و مجموعه دولت بر اینست که با وجود مشکلات مشخصی که همه می دانند، تمام توان و ظرفیت خویش را برای رفع موانع و تأمین بموقع داروهای مورد نیاز مردم به کار گیریم. اولویت ما سلامت شهروندان است و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نخواهیم کرد.
ضرورت نظارت بر تولید و تقویت بیمه ها
به نظر می رسد در وضعیت کنونی کشور، وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو، باید اهرم های نظارتی بر روند تولید و عرضه دارو را تقویت نمایند و اجازه ندهند برخی شرکتها با انبار داروها، بدنبال ایجاد گرانی غیرواقعی در بازار دارویی کشور باشند. از طرف دیگر، با تقویت بودجه بیمه ها در دفاع از پوشش بیمه ای داروها، از گران شدن دارو برای مردم؛ جلوگیری نمایند.
خلاصه اینکه سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ضمن اشاره به شرایط بازار دارویی کشور، عنوان کرد: با عنایت به شرایط ناشی از جنگ، تحریم ها و افزایش قیمت اقلامی همچون پلاستیک و شیشه که در تولید دارو، شیشه آمپول و شربت ها کاربرد دارند، قیمت تمام شده دارو بالا رفته است و علاوه بر مواد اولیه و تغییرات نرخ ارز، این عوامل هم در گرانی دارو مؤثر بوده اند بویژه در حوزه داروهای خارجی و داروهایی که مشابه تولید داخل دارند، اگر افزایش نرخها به موقع و منطقی اعمال نشود، تولید داخل با مشکل روبرو شده و صرفه اقتصادی خود را از دست می دهد؛ بدین سبب دولت ناچار خواهد شد با هزینه بالاتر نسبت به واردات اقدام نماید. وی افزود: راهکار این مسئله دفاع از افزایش قیمت های منطقی برای تولیدات داخلی و پوشش فوری این افزایش ها توسط بیمه ها است، تا هم تولیدکننده انگیزه موردنیاز برای ادامه تولید داشته باشد و هم فشار مضاعفی به مصرف کننده وارد نشود. حسینعلی شهریاری، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از افزایش غیرمنطقی قیمت برخی اقلام دارویی، عنوان کرد: شرکت های دارویی باید شرایط کشور و وضعیت خاص ناشی از جنگ را در تصمیم گیری های خود لحاظ کنند و با نگاه عادی به بازار دارو، عمل نکنند. وی با عنوان این مطلب که مردم در حوزه سلامت با مشکلات جدی مواجهند و قیمت داروها به شدت بالا رفته است، افزود: این مسئله بویژه برای بیماران گرفتار سرطان و بیماریهای صعب العلاج خیلی نگران کننده است، چون که بسیاری از این بیماران توان پرداخت هزینه های جدید را ندارند. شهریاری ضمن اشاره به اینکه بسیاری از بیمه ها بویژه بیمه سلامت، در عمل بدون منابع درآمدی مستقل هستند و منابع آنها به صورت عمده از محل اعتبارات دولتی تامین می شود، افزود: بخشی از این منابع هم صرف هزینه های اجرایی، حقوق پرسنل و اداره سیستم می شود و در نهایت منابع محدودی برای دارو و درمان باقی می ماند. رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، اخطار داد که ادامه این روند می تواند منجر به وخامت بیماریهای مزمن و حتی به خطر افتادن جان بیماران شود. اولویت ما سلامت شهروندان است و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نخواهیم کرد.