مروری بر چالش های حرفه پرستاری از کمبود نیرو تا اضافه کاری الزامی

مروری بر چالش های حرفه پرستاری از کمبود نیرو تا اضافه کاری الزامی

اعصاب سنج: مدیر پرستاری بیمارستان امیراعلم تهران، به تشریح مهم ترین مسایل و مشکلات و چالش های حرفه پرستاری در کشور پرداخت.


محمد یزدانی، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: پرستاری امروز یکی از مهم ترین ارکان پایداری نظام سلامت است؛ حرفه ای که مسئولیت مراقبت مستمر، شبانه روزی و مستقیم از بیماران را بر عهده دارد. در عین حال، باید پذیرفت که میان سطح مسئولیت حرفه ای پرستاران و شرایطی که در آن فعالیت می نمایند، در تعدادی حوزه ها فاصله قابل توجهی وجود دارد.
وی اضافه کرد: کمبود نیروی انسانی، افزایش حجم کار، فشار ناشی از شیفت های متوالی، فرسودگی شغلی، عدم تناسب درآمد با مسئولیت حرفه ای، تاخیر در پرداخت مطالبات و محدودیت فرصتهای پیشرفت علمی و حرفه ای از مهم ترین چالش های این حوزه هستند. در این بین، نباید فراموش نماییم که پرستار فقط ارایه کننده یک خدمت درمانی نیست؛ بلکه مسئول بخش مهمی از ایمنی بیمار، جلوگیری از عوارض، ادامه مراقبت و پیشرفت کیفیت خدمات درمانی است.
یزدانی اظهار داشت: راه حل ما، حرکت از مدیریت مبتنی بر تامین صرف شیفت بسمت مدیریت مبتنی بر استاندارد نیروی انسانی، حجم مراقبت، شدت بیماری بیماران و شاخصهای ایمنی است. البته می دانیم که محدودیت های اعتباری، دشواری جذب و نگهداشت نیرو و شرایط اقتصادی مراکز درمانی، اجرای فوری تمام استانداردها را با دشواری مواجه می کند؛ اما این محدودیت ها نباید سبب نادیده گرفتن ضرورت اصلاحات تدریجی و برنامه ریزی شده شود.

مهم ترین مطالبات پرستاران

وی درباب مهم ترین مطالبات پرستاران، گفت: به عقیده من، یکی از مسایل اساسی پرستاری، ضرورت ایجاد تناسب منطقی میان میزان خدمت واقعی، مسئولیت حرفه ای و دریافتی پرستاران است. قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری مصوب سال ۱۳۸۶، یک ظرفیت قانونی مهم برای به رسمیت شناختن ارزش اقتصادی خدمات و مراقبت های پرستاری به وجود آورده است. همینطور بخشنامه اجرایی این قانون مصوب سال ۱۴۰۰، مبنای محاسبه تعرفه ها را خدمات و مراقبت های ارایه شده و استاندارد بسته های خدمات پرستاری قرار داده است. با وجود این، اجرای قانون به تنهایی به مفهوم تحقق کامل عدالت در پرداخت نیست.
یزدانی در همین زمینه اضافه کرد: در عمل، باید به تفاوت ماهیت بخش ها، شدت مراقبت، تعداد بیماران، پیچیدگی خدمات، مسئولیت های تخصصی، ساعات حضور و میزان مشارکت حقیقی پرستاران توجه گردد. و موضوع اضافه کار هم باید با نگاهی منصفانه بررسی شود. اضافه کار نباید به یک ابزار دائمی برای جبران کمبود نیروی انسانی تبدیل گردد. پرداخت بموقع و متناسب با میزان کار انجام شده، از الزامات حفظ انگیزه و اعتماد کارکنان است. البته باید محدودیت منابع مالی، تاخیر در اختصاص اعتبارات و وابستگی قسمتی از پرداخت ها به منابع بیمه ای و درآمدهای بیمارستان را هم درنظر گرفت. در عین حال، شفافیت، عدالت در توزیع و پیگیری منظم مطالبات، حتی در وضعیت محدودیت منابع، یک ضرورت مدیریتی است.

تاثیر کمبود پرستار بر کیفیت خدمات درمانی

وی درباب تأثیر کمبود نیروی پرستاری و افزایش فشار کاری بر کیفیت خدمات درمانی، اظهار داشت: کمبود نیروی پرستاری فقط یک مساله منابع انسانی نیست؛ بلکه مستقیماً با ایمنی بیمار، کیفیت مراقبت و سلامت جسمی و روانی کارکنان ارتباط دارد. وقتی تعداد بیماران، شدت مراقبت و مسئولیت های پرستاری با ظرفیت حقیقی نیروی انسانی تناسب نداشته باشد، احتمال بروز خطا، تاخیر در مراقبت، کاهش فرصت آموزش بیمار و افزایش فرسودگی شغلی بیشتر می شود.
یزدانی اشاره کرد: از نظر مدیریتی، چند اقدام را ضروری می دانم که میبایست مورد توجه قرار گیرد.
وی توضیح داد: بازبینی مستمر در ترکیب نیروی انسانی بخش ها بر مبنای حجم کار و شاخصهای مراقبتی، استفاده از نظام ارزیابی بار کاری برای شناسایی بخش های دارای فشار مضاعف، مدیریت علمی برنامه های ماهانه و پیشگیری از توزیع نامتوازن شیفت های شب و روزهای تعطیل، شناسایی نیروهای در معرض فرسودگی شغلی و طراحی برنامه های حمایتی، کاهش کارهای اداری و غیرضروری تحمیل شده به پرستاران و تمرکز آنان بر مراقبت مستقیم از بیمار و استفاده از آموزش های ضمن خدمت و توانمندسازی مستمر کارکنان؛ اقداماتی است که میبایست مورد توجه قرار گیرد.
یزدانی اظهار داشت: اعتقاد دارم هیچ برنامه پیشرفت کیفیتی بدون توجه به ظرفیت حقیقی نیروی انسانی موفق نخواهد بود. البته در وضعیت فعلی، امکان تامین فوری تمام نیروهای موردنیاز وجود ندارد؛ بدین سبب باید در کنار پیگیری جذب نیرو، از ظرفیتهای موجود به صورت علمی تر و عادلانه تر استفاده نماییم.

اهمیت شان حرفه پرستاری

وی درباب اهمیت حفظ شأن حرفه پرستاری، گفت: انگیزه شغلی پرستاران فقط با افزایش پرداخت ها ایجاد نمی شود؛ بااینکه مشکلات اقتصادی و معیشتی یکی از مهم ترین دلایل تأثیرگذار بر رضایتمندی هستند. پرستار باید احساس کند که دانش، تجربه، مسئولیت و تلاش حرفه ای وی در سازمان دیده می شود و در تصمیم گیری های در رابطه با محیط کار خود نقش دارد.
یزدانی افزود: به عقیده من، چهار اصل دراین خصوص اهمیت اساسی دارد.
عدالت سازمانی؛ توزیع منصفانه فرصت ها، شیفت ها، مسئولیت ها، اضافه کار و پرداخت ها.
احترام حرفه ای؛ حفظ شأن پرستار در تعامل با سایر گروههای درمانی، مدیران، بیماران و همراهان و فراهم کردن محیطی عاری از خشونت و رفتارهای تحقیرآمیز.
مشارکت در تصمیم گیری؛ استفاده از نظرات پرستاران و سرپرستاران در تدوین دستورالعمل ها، اصلاح فرآیندها و تصمیمات مدیریتی.
توسعه حرفه ای؛ فراهم کردن فرصت آموزش، پیشرفت مهارت، پژوهش و مشارکت در برنامه های بهبود کیفیت.
وی اضافه کرد: در سطح بیمارستان، برنامه هایی مانند ارزیابی منظم رضایتمندی کارکنان، دریافت بازخورد محرمانه، برگزاری نشست های مستقیم با پرسنل، بررسی شکایات و پیشنهادها و ارزیابی عملکرد مدیران می تواند به بهبود فضای سازمانی کمک نماید.
یزدانی اظهار داشت: معتقدم رضایتمندی پرستار یک موضوع تشریفاتی یا فقط منابع انسانی نیست؛ بلکه یکی از پیش نیازهای رضایتمندی بیمار و پیشرفت کیفیت خدمات درمانی است.

ارزیابی حمایت ها از نیروهای پرستاری

وی در جواب این پرسش که دفاع از حوزه پرستاری را به چه صورت ارزیابی می کنید، گفت: دانشگاه علوم پزشکی تهران به عنوان یکی از بزرگ ترین و اثرگذارترین مجموعه های دانشگاهی و درمانی کشور، مسئولیت مهمی در سیاست گذاری، هدایت و دفاع از مراکز درمانی و نیروی انسانی حوزه سلامت دارد. از دید من، یکی از نقاط مثبت و قابل توجه در رویکرد اخیر دانشگاه، توجه بیشتر به مسایل و دغدغه های حوزه پرستاری و فراهم کردن فضای تعامل و گفتگو جهت بررسی چالش های این حوزه است. این رویکرد نشان دهنده توجه دانشگاه به این واقعیت است که کیفیت خدمات درمانی بدون دفاع از نیروی انسانی و خصوصاً پرستاران ممکن نیست.
یزدانی افزود: همینطور باید از ظرفیت علمی، مدیریتی و کارشناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران برای تدوین راهکارهای اجرایی و ایجاد هماهنگی میان بیمارستان ها بهره برد. ما به خوبی از محدودیت های مالی، اداری و ساختاری نظام سلامت آگاه هستیم و انتظار نداریم تمامی مشکلات در کوتاه مدت برطرف شود؛ اما اعتقاد داریم با گفتگوی مستمر، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد و حمایت مدیریتی می توان کم کم شرایط را بهبود بخشید.
وی اضافه کرد: معتقدم دانشگاه علوم پزشکی تهران ظرفیت علمی و مدیریتی ارزشمندی برای پیشگامی در اصلاح نظام مدیریت پرستاری کشور دارد و استمرار رویکرد تعاملی و حمایت گرانه این دانشگاه می تواند به الگویی مؤثر برای سایر دانشگاه های علوم پزشکی تبدیل گردد.

توجه به دغدغه های معیشتی پرستاران

یزدانی ضمن اشاره به شرایط اقتصادی کشور و دغدغه های معیشتی کارکنان، عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران را مورد توجه قرار داد و اظهار داشت: به عقیده من، در ارزیابی عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران باید شرایط اقتصادی کشور، محدودیت منابع مالی نظام سلامت و با این وجود تلاش مجموعه مدیریتی دانشگاه برای دفاع از کارکنان را در کنار یکدیگر درنظر گرفت. یکی از نکات مثبت در این مورد، نظم در پرداخت های مالی دانشگاه و توجه به پرداخت مطالبات کارکنان است. همینطور در حوزه رفاهیات، دانشگاه تلاش نموده است با استفاده از ظرفیتهای موجود و در چهارچوب دستورالعمل ها و ضوابط ابلاغی، به نیازها و مسایل رفاهی کارکنان توجه داشته باشد.
وی اضافه کرد: نکته قابل توجه دیگر، درک دغدغه های معیشتی و مالی کارکنان از جانب مسؤلان ارشد دانشگاه، همچون ریاست دانشگاه و معاونان حوزه های مختلف است. آن چه در تعاملات مدیریتی مشاهده می شود، توجه به این واقعیت است که نیروی انسانی مهم ترین سرمایه نظام سلامت است و حفظ انگیزه و رضایتمندی کارکنان، مستقیماً بر کیفیت خدمات درمانی تاثیر می گذارد.
یزدانی اظهار داشت: از دید من، ارزشمندترین بخش این رویکرد آنست که مسؤلان دانشگاه با شناخت محدودیت های اقتصادی و اعتباری موجود، تلاش می کنند از تمام ظرفیتهای قانونی، مالی و مدیریتی برای بهبود شرایط کارکنان استفاده نمایند. البته طبیعتاً هنوز مطالبات و انتظاراتی در حوزه معیشت، تعرفه های پرستاری، اضافه کار و توسعه خدمات رفاهی وجود دارد؛ اما باید منصفانه پذیرفت که مدیریت این مسایل در وضعیت فعلی نیازمند تلاش، پیگیری و هماهنگی میان بخش های مختلف دانشگاه است.
وی اضافه کرد: در مجموع، عملکرد دانشگاه علوم پزشکی تهران را در حوزه نظم پرداخت ها، توجه به رفاهیات و رویکرد حمایتی مسؤلان نسبت به مسایل مالی کارکنان، مثبت و قابل تقدیر ارزیابی می کنم. امیدوارم این مسیر با قوت بیشتری ادامه پیدا کند و با استفاده از ظرفیتهای موجود، شاهد پیشرفت بیشتر سطح رفاه، رضایتمندی و امنیت اقتصادی همکاران باشیم.
مدیر پرستاری بیمارستان امیراعلم تهران اظهار داشت: معتقدم توجه به معیشت پرستاران فقط یک اقدام رفاهی نیست؛ بلکه نوعی سرمایه گذاری برای حفظ نیروی انسانی متخصص، پیشرفت کیفیت مراقبت و پایداری نظام سلامت است.
وی در آخر اضافه کرد: پرستاری فقط یک شغل نیست؛ یک مسئولیت حرفه ای، انسانی و اجتماعی است. حفظ کیفیت خدمات درمانی نیازمند پرستارانی توانمند، با انگیزه، برخوردار از امنیت شغلی و دارای شأن حرفه ای است. ما به عنوان مدیران پرستاری باید هم در مقابل کیفیت خدمات و ایمنی بیماران پاسخگو باشیم و هم صدای کارشناسی و مسئولانه مطالبات پرستاران را به سطوح بالاتر مدیریتی منتقل نماییم.
یزدانی اشاره کرد: هدف غائی، اصلاح فرآیندها، استفاده بهتر از منابع موجود، تحقق عدالت سازمانی و ساختن محیطی است که در آن هم بیمار خدمات باکیفیت دریافت کند و هم پرستار بتواند با انگیزه، امنیت و رضایت حرفه ای به فعالیت خود ادامه دهد.

منبع:

1405/08/27
10:43:33
5.0 / 5
11
تگهای خبر: آموزش , ابزار , استاندارد , اقتصاد
مطلب اعصابسنج را می پسندید؟
(1)
(0)
X

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
پربازدیدهای اعصاب سنج

داغ ترین اعصاب سنج

تازه های اعصاب سنج

AsabSanj اعصاب سنج